vrijdag 4 maart 2011

Alles van bessen in één blogpost

alles van bessen


met AbeltjeWat kunt ge beter doen op een dag gelijk vandaag dan in de tuin werken?
Het is te koud om ergens te gaan zitten, maar geweldig weer om wat dingskes te doen.
Zo schoon weer seg, eindelijk naar buiten met dat Abeltje, wijle hebben samen wel maanden binnen gezeten hé want ik doe dat niet graag zo keidik aangekleed buitenkomen en dan hebt ge nog kouw aan uw kin en neus en daar loopt àltijd snot uit, neen, ik kan er niet tegen, de koude, brrr, ik ben er geen fan van.

Maar goed, mooi weer dus, ZON!

Tijd om te beginnen en ik deed dat met de bessen, de Jaarlijkse Grote Snoei die ik vorig jaar oversloeg wegens baby of een ander excuus.

Ik moet dat altijd gaan opzoeken wat ik nu weer bij welk soort bes moet doen en wat weg mag en wat zeker niet, maar eigenlijk is dat poepsimpel, ik heb dat eens aandachtig bekeken en daar is voorwaar een lijn in te trekken!
En nu ga ik dat aan u laten zien, ge zag mij al komen van ver natuurlijk.

denk BOS

Allereerst: Denk "bos"!
Om iets goed te doen gedijen kan je best de natuurlijke habitat nabootsen, voor bessen is dat een bos, meerbepaald de rand van het bos, daar waar de zon op schijnt want bessen hebben zon nodig, zoveel te meer zon, zoveel te zoeter uw bes wordt.

Next: In dat bos staan die bessen met hun wortels in een hoop organisch materiaal, afgevallen bladeren, naalden, denappels, vergane takken, paddestoelen, dierenuitwerpselen, allemaal keigoed en keilekker voor die bessen en zoiets moet ge dus in uw hofke ook doen.
Ik woon tegenover een bos en ik ga daar geregeld een hoop kruiwagens bladeren halen, voor de rest strooien wij alleen nog het gazonmaaisel (en soms dat van de buren) tussen de bessen en in het voorjaar wat compost.
Wekelijks een dun laagje gras en in de herfst veel bladeren is voldoende om een heel jaar rond een deftige mulchlaag te hebben. Deze laag zorgt er ook voor dat de grond niet uitdroogt, onkruid geen kans heeft en buiten na het aanplanten moet je nooit nog met gieters sleuren doordat de mulchlaag het vocht beter vasthoudt in de bodem.

plantenBessen koop je in een pot of met een wortelkluit, gelijk een kerstboom dus een beetje, alleen moet je er hier zeker op letten dat er wortels aanzitten.
De bessen in potten kan je heel het jaar door uitplanten, die zonder pot beter alleen in de winter.
Standplaats en plantafstand vind je terug op het kaartje dat bij de plant zit, voor elke soort is dat wat anders, vraag zeker raad als er geen kaartje aan uw bes hangt.



Je plant rode bessen (alle trosbessen) en zwarte bessen wat dieper dan dat ze in de pot zaten, zo diep dat ze met hun zijtakken onder de grond vertrekken.
Blauwe bessen en kruisbessen plant je op dezelfde diepte als in het kweekbed of in de pot, bij de laatste mogen er geen zijtakken onder de grond vertrekken.
Alle bessen moeten na het uitplanten gesnoeid worden zodat je mooie brede planten krijgt met meer grondscheuten.
Snoei altijd net na een naar buiten gericht oog zodat de scheut niet naar binnen groeit en het licht wegneemt van de andere takken.
Frambozen plant je in het begin van de winter en snoei je terug tot zo'n 30 cm. Het eerste jaar haal al de bloemen weg zodat de plant zich beter kan ontwikkelen, bij de blauwe bes doe je dit twee jaar na mekaar. De blauwe bes snoei je na aanplanten voor de helft terug.

snoeien Voor het snoeien

Snoeien is heel belangrijk! En als je het niet doet zie je op foto twee wat er gebeurt, een hoop takken waar -wanneer er ook nog eens bladeren aanstaan én nieuwe scheuten- geen plaats meer is voor bessen, plaats maken dus, rigoureus!
In feite is het simpel, bessen groeien zo goed als altijd aan de scheuten die het jaar er voor gevormd werden, en er moet ruimte zijn rond die scheuten en dat is eigenlijk alles wat je moet onthouden.
Je moet niet alleen ruimte maken voor de bessen die komen maar ook voor nieuwe scheuten, want ... volgend jaar groeien de bessen aan de scheuten van dit jaar, ah ja!
Als je elk jaar, in de late winter, bij droog en vorstvrij weer, nu dus, alle takken wegdoet die genummerd zijn dan kan het nooit mislopen en heb je elk jaar bessen aan scheuten van het jaar ervoor.

Doe de volgende takken weg:
1. De te laag geplaatste takken.
2. Slecht gerichte takken, takken die andere takken in de weg zitten of takken die naar het midden van de struik groeien en zo het licht wegnemen.
3. Jaarlijks neem je één oude of te sterk vertakte tak weg.
Die tak wordt vervangen door een krachtige scheut aan de basis van de plant.
4. Verjong de struik ook door op oude takken terug te snoeien tot op een lager geplaatste scheut.
Enkel bij rode bes
5. Trosbessen groeien liefst aan de kleine zijtakjes, snoei deze tot op zo'n 6 cm.
Enkel bij kruisbes
6. Intoppen doe je in de vroege zomer wanneer de bessen beginnen te dikken.
7. Neem alle grondscheuten weg.

Bij de frambozen, zwarte bes en bramen knip je àl de vruchtdragende takken weg na de oogst, omdat de bessen van de zwarte bes ongeveer gelijktijdig rijp zijn kan je zelfs de tak uit de struik knippen en zo alle bessen oogsten.

frambozen
Omdat de framboos geen struik is maar een tak, een tekeningske apart.
Frambozen staan best in een rij geplant, gesteund door een draadconstructie.
Na de oogst snoei je de desbetreffende tak terug tot tegen de grond, de bessen van volgend jaar groeien aan de scheuten die heel het jaar door verschijnen rond de planten. Tot eind mei doe je al deze scheuten weg, daarna alleen nog de scheuten die buiten de rij opkomen. Van de scheuten in de rij laat je er ongeveer 12 staan en na de winter snoei je terug tot acht krachtige scheuten, hieraan komen de frambozen van dat jaar. En zo elk jaar opnieuw.
Herfstframbozen, dat is iets anders, die komen aan de scheuten van dat jaar en àl de herfstframboosscheuten en vruchtdragende planten mogen elke jaar tot tegen de grond weggedaan worden.
Als je enkel het bovenste, vruchtdragende gedeelte van de herfstframboostak wegknipt heb je het jaar nadien in de zomer nog eens bessen, hierna doe je de tak volledig weg, de herfstframbozen in de herfst komen aan de nieuwe scheuten die dat jaar verschenen zijn, de opbrengst zal wel minder zijn, heb je beide frambozen staan is het interessanter om de eerste methode toe te passen, je oogst is dan meer gespreid.

Zo, de bessensamenvatting.
Ik vond dit best beknopt ja.
Nog beknopter?

De bessen, de samenvatting van de samenvatting.
Standplaats: in de zon en met hun wortels in organisch materiaal.
Water: Na het planten, mits een goede mulchlaag is water geven op andere momenten niet van doen.
Snoeien: Alles wat in de weg zit om nieuwe bessen én scheuten de plaats te geven om te kunnen groeien.

26 opmerkingen:

  1. Geweldig! Ik heb een paar weken terug al gesnoeid en geraakte maar aan een samenvatting op 2 A4-tjes (had de lijn ook niet zo duidelijk gezien). Nog beknopter en handiger dus, merci!

    BeantwoordenVerwijderen
  2. Hoe zit het nu met die wormen? Hè? Hèhè?

    BeantwoordenVerwijderen
  3. Och, gij hebt dat allemaal gelezen dus!

    BeantwoordenVerwijderen
  4. Anoniem4.3.11

    ge zult me wel kunnen wurgen met mijn afdrukgezeik maar hoe krijg ik uwen résumé afgedrukt of is dat helemaal de bedoeling niet?
    (tis niet voor mij, tis voor mijn tuinschriftje)

    BeantwoordenVerwijderen
  5. Gewoon, dat op uw bureaublad slepen, openen en afdrukken, of hebt ge gene printer, want dan is het idd niet zo gemakkelijk.

    BeantwoordenVerwijderen
  6. euh ik wist niet eens dat dat moest gesnoeid worden en ik heb er keiveel staan. Allez, ik zal eens iemand aan het werk zetten. :)

    BeantwoordenVerwijderen
  7. Ah super! Ik wil dit jaar ook weer meer werk maken van ons groenten- en fruittuintje. Hier ga ik deze week mee beginnen. Hopelijk wil dat lentezonnetje nog komen piepen!
    Kan je ook zoiets doen voor groenten? Of heb je dat in het verleden al gedaan?

    BeantwoordenVerwijderen
  8. ik moet na een half uur surfen op jouw site wel een comment achterlaten. wat een heerlijk creatief mens ben je! super om te zien. ik kom hier vaker terug!

    BeantwoordenVerwijderen
  9. Bedankt voor de tips! Ik ga der ook eens werk van maken.

    BeantwoordenVerwijderen
  10. Anoniem5.3.11

    gij weet ook echt alles hé!
    naaien, tuin, afdrukken...
    merci madameke
    kuske kuske kuske

    BeantwoordenVerwijderen
  11. Oh, framboosjes...
    Ik wil een grote tuin!
    En uw talenten, die wil ik ook!

    BeantwoordenVerwijderen
  12. Fantastisch! Wij hebben een massa bessen staan (vooral rode bessen en frambozen) en ze zijn al enkele jaren niet gesnoeid. Maar met jou handleiding zal dat nu een fluitje van een cent zijn.

    BeantwoordenVerwijderen
  13. stien5.3.11

    Zsazsa, ge zijt ne schat !

    BeantwoordenVerwijderen
  14. wat fijn! Ik heb net bessenstruiken gekocht en geplant, (gelukkig op de goede plek, zag ik op uw overzicht en in bosgrond) maar geen idee hoe nu verder... zie daar is Mmezsazsa!!! perfecte timing... zoals altijd..
    Dank dank dank :)

    BeantwoordenVerwijderen
  15. Amaai! Alleen praten in uitsluitend MDKLNKRS zou nog beknopter zijn. Wederom puik werk madame!

    BeantwoordenVerwijderen
  16. Geweldig. Dat had ik nou net nodig. Op naar mijn eetbare (achter)tuin.

    BeantwoordenVerwijderen
  17. een moestuin berichtje van mme zsazsa...de lente kan nu niet ver meer zijn! Hoe ik ook geniet en leer van de recepten en de naai-uitleg. De info over uwe tuin is mijne favoriet!!

    BeantwoordenVerwijderen
  18. Ivm die wormen: Ik heb eens horen zeggen dat de beestjes die uit die wormpjes groeien in het voorjaar in/op de grond onder de frambozentakken zitten, en dan in de framboosplant klimmen om eitjes te leggen (die dan weer wormpjes worden). Kippen zouden verzot zijn op die beestjes, dus: in het voorjaar laat je de kippen rond de frambozenstruiken scharrelen en die eten alle beestjes op. Weg beestjes, weg wormen. Maar 't is dus van horen zeggen.

    BeantwoordenVerwijderen
  19. Mme Zsazsa, je snoeit ook beskundig in je instructies: heerlijk!
    Jaja, en www.Velt.be heeft een boekje over kleinfruit.

    BeantwoordenVerwijderen
  20. Wat een leuk blogje !!

    Groetjes
    Eline DM*

    PS: altijd welkom op mijn blogje, en als je er dan toch bent, laat gerust een reactie achter.

    BeantwoordenVerwijderen
  21. Beestige bes-manual ! ook al interesseert de bes mij enkel als ze klaar is om gegeten te worden !

    BeantwoordenVerwijderen
  22. ik print dit uit voor een spreekbeurt later! :-) Merci!

    BeantwoordenVerwijderen
  23. Na wat hehoehel (want gij helpt mij toch niet verder en ik heb voorlopig geen kippen) hier iets over de wormen:

    "Ik spuit 1 x met Decis als de eerste bloempjes in bloem komen en heb dan geen enkele last van wormpjes.
    Deze wormpjes zijn de larven van de frambozenkever die zijn eitjes legt in het hart van de bloem."

    Decis dus..... hm Klinkt niet echt bio.

    BeantwoordenVerwijderen
  24. Ja lap, nu lees ik dat hier!
    Ferm te laat, want mijn frambozen zijn aan het muteren!
    http://juffrouwsanseveria.blogspot.be/2012/06/er-is-wat-loos-met-de-framboos.html

    BeantwoordenVerwijderen
  25. Karolien16.4.15

    Tof zeg, eindelijk eens een duidelijke, eenvoudige uitleg waar ook een leek aan uit kan :)

    BeantwoordenVerwijderen