Ergens in de garage, tussen een hoge kast met dingen en een machien dat ik nog nooit heb zien weten te gebruiken staat een kastje van 40 op 40 cm en 1 meter hoog. In het kastje twee plankjes met daarop vijf van deze wijnkistjes. Persoonlijk leeggedronken.
In die kistjes zit mijn hele moestuin. In eentje alle peulen: tuinbonen, peultjes, erwtjes, struikbonen en stokbonen. In een ander alle pompoen-, courgette- en komkommerzaad. In nog een ander alle bloemen. Ge snapt het wel, zo dus vijf bakjes vol.
Dat lijkt nu misschien wat triestig voor dat zaad, maar toevallig zijn koud, donker en droog de ideale omstandigheden om zaad te bewaren.
Ik ben daar zo maniakaal in dat ik probeer om de tijd dat het zaad uit zijn beschermde omgeving moet, te beperken. Doelgericht stap ik op de dagen dat ik zaai naar het kastje, haal het juiste kistje eruit, schuif het deksel eraf en heb dan nog maximum vier seconden nodig om het zakje te zoeken. Want dat zaad zit natuurlijk alfabetisch gerangschikt. Weinig dat Marie Kondo dáár op aan zou te merken hebben.
Die kistjes gaan al wat jaren mee, in 2013 breidde ik niet alleen mijn moestuin, maar ook mijn zadencollectie uit. Dit bakje werd deze collectie. En niet alleen de manier waarop ik mijn zaad opberg veranderde doorheen de jaren, ook de organisatie er omtrent werd wat aangepast. Deze met de hand ingevulde fiches werden excelbestanden die ik afprintte en in mijn moestuinagenda plakte.
Elk jaar pas ik de excelfile aan en print ik de laatste versie af.
Nu vraagt ge u misschien af waarom? Terecht (ik hou van kritische geesten)! Maar dit is wel echt geweldig efficiënt, mensen! In plaats van elke keer je wil zaaien al uw zaad overhoop te moeten gooien ga ik door mijn fichekes.
Eind januari. Wat kan er al gezaaid worden? Ha, nog geen bonen!
Dat wist ik nu eigenlijk wel van buiten, maar januari is dan ook geen moeilijke maand wat bonen betreft.
Omdat stilstaan achteruit gaan is deed ik er dit jaar nog een schepje bovenop. Als ik die fiches al zo geweldig handig vond, hoe gelukkig zou ik dan wel niet worden van een echt boekje! Een boekje met alleen mijn zaad. Geweldig.
Ziet ne keer.
Geluk in een boekske.
Bijna tachtig pagina's zaaiplezier.
En omdat dat ook nog niet genoeg was voorzag ik voor elk zakje zaad ook nog eens wat plaats voor de raskenmerken, hier staan de dingen die ik altijd vergeet en dan moet gaan opzoeken. Maar er is ook plaats voor wat notities, is deze pompoen/ui wel of niet lang houdbaar. Wat is de lekkerste sla, is deze biet goed bestand tegen de vorst of niet, enz.
En omdat een lijstjesmaniak niks is zonder inhoudsopgave, voorzag ik daar ook ruimte voor.
Ik weet het, het is overdreven.
Maar wel leuk!
En handig!
Ge wilt dat nu ook hé?
Dat kan geregeld worden!
Het enige dat je moet doen is jouw boekje hier downloaden, recto-verso afprinten en op de een of andere manier binden. Ik deed dat met naald en draad. Maar als uw naaimachien nog op tafel staat zou ik dat ook zo durven doen. Ge ziet maar, ge kunt nu niet verwachten dat ik al uw problemen oplos.
Het boekje dat ik voor jullie voorzag heeft 10 invulpagina's, meer kunnen er natuurlijk altijd afgeprint worden.
Hebt ge uw boekje afgeprint en ingevuld, deel het dan ter inspiratie voor de andere moestuinmaniakken met de #zsazsadenlijst. Oh ja, dat gaat tof zijn!
Zijt ge nog niet uitgeprint dan heb ik nog de volgende dingen voor u!
Groentefiches
Moestuinkalender
Zaadzakjes
Etiketten
Hebt ge goesting gekregen om uw moestuin vanaf nu nog efficiënter aan te pakken dan is dit weekend in de Ardennen misschien iets voor u en blijf hier ook vooral volgen, volgende week ben ik er weer met mijn boekske
Dan ga ik u iets vertellen over hoe ik al mijn bedden zo efficiënt mogelijk plan!
Adios moestuinamigo's!
De efficiënte moestuinier: Wat met al dat zaad?
Moestuin 3.0
Aaah, mijn favoriet moment van de dag, het ochtendlijk bezoekje aan de serre.
Na het voederen en loslaten van de dieren is het hier fijn binnenkomen.
Omdat er een (waarschijnlijk geen al te goeie) boekhouder aan mij verloren is gegaan hou ik zoals elk jaar nauwgezet het spruiten der groenten bij.
Kiempercentage of kiemduur, noem het op, ik kan het u vertellen.
Nadat ik jullie in december vertelde over de nieuwe moestuin is er nog niet zo heel veel veranderd. Dat heeft alles te maken met de grote modderpoel die de moestuin sindsdien is geweest. Met uw kuiten in de modder kunt ge niet veel anders dan binnen uw plan op punt stellen en hopen op droog weer. Dat heb ik dan ook uitvoerig gedaan. Beide.
Het plan is dus af en de vorige twee weken was het zomaar zomer. Graag gedaan!
Op de planning voor deze week: gaten graven voor wat waterdingen, eggen, bedden uitzetten en gras zaaien!
Maar zo is het eigenlijk ook al schoon.
De kruidenspiraal van Mme Zsazsa
Bijna dag op dag vijf jaar geleden gaven Eva, Joke, Dorien, Kristien, Els en ik een feestje voor het verschijnen van het zalige Groeten Uit Transitië. (Volg die facebookpagina, er gebeurt vanalles).
Ondertussen was ik buiten ook een nieuw project begonnen. Moestuin 2.0. Groter, mooier en charmanter dan welke moestuin ook.
Ik was mij al jarenlang aan het amuseren met bij te houden hoe de moestuin van mijn dromen er moest uitzien en eindelijk kon ik er aan beginnen. Met een aannemer als vader (en wonend in het ouderlijke huis) woon ik hier praktisch op een bouwwerf, kleine stenen, grote stenen, rode stenen, grijze stenen, platte en dikke stenen, voor de meesten waarschijnlijk bouwpuin, voor mij alle onderdelen voor een Kruidenspiraal!
Vijf jaar later gaat de kruidenspiraal binnenkort tegen de vlakte, niet omdat ik er dan uiteindelijk toch niet content van was, maar enkel omdat ze moet plaatsruimen voor iets anders. De verbeterde moestuinversie, Moestuin 3.0. Even groot, waarschijnlijk minder mooi of charmant, maar een pak praktischer dan de vorige versie.
Ge kunt niet alles willen, niet waar?
Om de kruidenspiraal een waardig afscheid te geven (en eigenlijk omdat ik toevallig bij deze foto's uitkwam) presenteer ik u vandaag: de aanleg der kruidenspiraal anno 2013!
Eerst de theorie!
Een kruidenspiraal is opgebouwd gelijk een slakkenhuis. Moest je een slakkenhuis plattrappen en van alle stukjes een 2D cirkel proberen te maken dan zou je met een veel grotere oppervlakte eindigen dan het oorspronkelijke grondoppervlak van de spiraal. Dus je krijgt op een spiraal veel meer kruiden kwijt dan in volle grond. Wat vooral een pluspunt is voor mensen met een kleine tuin. Niet meteen mijn hoofdreden dus.
Maar omdat zo'n spiraal volledig is opgebouwd uit stenen (de grond die je ziet is enkel het bovenste laagje) creëer je een apart microklimaat in de tuin. De stenen nemen overdag de warmte op en geven dit gedurende de nacht traag weer af. Op de spiraal is het droog en arm aan voedingstoffen. Warm, droog en arm. Perfect voor de meeste Mediterrane kruiden die vaak verzuipen of wegkwijnen in de volle grond.
Je kan zo'n spiraal dan volproppen met zoveel mogelijk verschillende kruiden waarbij de Mediterraanse boven staan en de zachtere meer beneden, maar dat was niet mijn bedoeling. De spiraal werd volledig vrijgehouden voor Zuiderse kruiden, die zo wat meer ruimte krijgen. De andere kruiden kregen ook hun speciale plekje, meer daarover onderaan.
De plantruimte beperkt zich trouwens niet alleen tot in de spiraal, ook aan de buitenkant, in de kieren en spleten kunnen kruiden heel gelukkig worden. En als zij de ruimte niet innemen dan willen er vast wel bijen of andere diertjes wonen.
Onderaan de spiraal wordt er een grote ton ingegraven, hier kunnen vogels en insecten drinken en kikkers en padden een schuilplaats zoeken. Zoveel te groter en dieper de ton, zoveel te beter voor alle beestjes die er komen wonen.
Stap 1
Zet de kruidenspiraal uit op de grond, maak de cirkel zo groot dat je makkelijk tot in het midden kan reiken en je later niet op of tussen de planten moet staan.
Dit kan op verschillende manieren, teken de vorm met een stok in de aarde of meteen met de echte stenen. Kleinere stenen zijn natuurlijk makkelijker te verleggen.
Stap 2
Graaf aan het eind van de spiraal een diepe ton in.
Vul de ton met stenen zodat ze niet omhoog floept door eventueel grondwater. (En er later geen kind of dier in verzuipt.)
Stap 3
Bouw de spiraal op, vervang de kleine stenen stelselmatig door de echte.
De mooie stenen bewaar je voor de buitenkant en de andere komen binnenin.
Elke nieuwe buitenste laag stenen leg je wat naar binnen zodat de spiraal kleiner wordt naar boven toe. Let er op dat je de buitenste stenen voldoende stut.
Stap 4
Vul de binnenkant tetrisgewijs zo goed mogelijk op met grote en kleine stenen en vul dan aan met kleinere steentjes en puin zodat de binnenkant stevig is en later niet inzakt.
Werk verder de hoogte in.
Stap 5
Pas wanneer alle stenen op hun plaats liggen en de vorm je volledig aanstaat breng je een laag aarde aan, let er wel op dat de helft niet in de waterton belandt.
Zo ziet ge het ook eens van een andere kant.
Stap 6
En dan mogen de plantjes erin. In de loop van de jaren zijn er hier en daar wat plantjes verschoven, zo bleek de oregano het niet zo geweldig goed te doen bij weken droogte (itt de tijm) en had de rozemarijn toch wat meer plaats nodig. Kijk op de tekening voor een goede invulling.
De vaste kruiden die wat meer TLC nodig hebben die kregen hier een plekje, zo konden ze lekker met hun voeten in de volle (nattere), rijkere grond staan. Eenjarige kruiden die staan in mijn moestuin gewoon tussen de groenten en degene die zich uitzaaien die kregen een plekje tussen de vaste groenten.
En hoe dat er anno 2018 dan gaat uitzien, wel daar ben ik even benieuwd naar!
Moestuin 3.0
Wel, dat is een beeld dat jullie hier de laatste tijd niet veel meer hebben gezien hé?
Ik eigenlijk ook niet...
Het zit namelijk zo, ik verzwijg al maandenlang iets voor jullie.
Mijn. Moestuin. Is. Naar. De. Knoppen.
Gelijk in: COMPLEET naar de knoppen.
Om een lang verhaal kort te maken vijf kernwoorden: Onkruid. Boek. Onkruider. Verliefd. Onkruidst.
Kunt ge u dit nog herinneren?
Hoe schoon die achtertuin van mij ooit was?
Wel, hij ziet er nu zo uit.
Leeg, maar wel onkruidvrij!
Dat komt natuurlijk niet zomaar. Daar hebben er twee heel hard hun best voor gedaan.
Dagen en dagen hebben Molly en Joris gewroet om de grond los te maken en alle onkruiden op te eten. Tabula Rasa!
Nadien moest ik juist nog efkes harken om straks weer met een propere lei te beginnen.
Het harde werken werd ondertussen beloond met een lekker weldadig badje.
Helaas ende spijtig genoeg is het iets anders gegaan. Er kwamen sterke mannen en zware motoren aan te pas en al een chanse dat ik nog altijd verliefd ben want anders had er van mijn moestuinidylle niet veel overgeschoten.
Heel de moestuin werd platgefreesd.
Van rechts naar links.
En ook nog eens van links naar rechts.
Dat ziet er goed uit zei Molly en ze stoof de keuken in.
Daar kwam ik pas veel later achter, want ik was druk bezig om naar deze rug te kijken.
Man man, daar zou ik wel elke dag mee kunnen vullen...
Goed, wat nog?!
We trokken (naar gevoel) zes kilometer worteldoek van onder (effenaf nagemeten) zestien ton houtschors en kwamen zo bij wat bijzonderheden uit.
1. Er speelt zich blijkbaar een heel leven af onder worteldoek, niet alleen tieren alle wortelonkruiden welig verder, ook de (naar ik vermoed) woelmuisjes waren erg gelukkig onder plastiek.
2. Naaktslakken leven vredig samen met (naar ik vermoed) woelmuisjes, getuige de witte slakkeneitjes bovenaan de foto.
3. Iets of iemand heeft Blanche opgegeten.
(Ruimte voor gebed)
Dus. Nu hebben wij nu geen moestuin meer en voel ik mij elke keer ik kook vreselijk ontheemd.
Ook de Nelson vind het keierg voor mij.
Maar, langs de andere kant zijn er nu weer zoveel mogelijkheiden!
Pinteresttime!
Oh, how I love Pinterest om plannen te maken!
Dus elk vrij moment haal ik nu mijn papieren boven om aan Het Moestuinplan 3.0 te werken.
En ja, je ziet het goed. Weg slingerende paadjes, weg mooie ronde perken, weg frullekes en tierlantijntjes, weg romantiek...
Terug naar Recht op Recht gelijk moestuin 1.0. Niet omdat dat beter is, maar vanwege compromissen.
Maar daar vertel ik u later wel wat meer over.
Nest Moestuin
Klik op de foto's voor een grotere versie op Flickr.
- De truc met de stolp
In Schepdaal creëerde Marc een siertuin vol verrassende hoekjes, met daarin een moestuin, twee serres en een boomgaard.
- Niet groot, wel slim
Twee terassen op vier hoog en dertig bloembakken vormen samen de dakmoestuin van Patsy en Els in het hart van Antwerpen.
- Strak gepland/geplant
Fabian, een professionele tuinontwerper met een uitgesproken visie, was ooit informaticus. Dat superrationele zit nog altijd in zijn werk: elke vierkante meter is doordacht.
- Samen rond een serre
Een boerderij als ontmoetingsplek, in een Brusselse buurt met veel samenlevingsproblemen.
- Gekweekt op gevoel
Christine en Baptiste pakken de tuin intuïtief aan, zonder groot plan of ontwerp: "We bekijken gewoon wat er werkt."
- Oogst voor allen
In de stadsboerderij van Turnhout wordt gewerkt met groot respect voor de natuur. Maar het is ook een plek waar mensen nieuwe kansen krijgen.
- Wilde proeftuin in de Kempen
Christine kookt al jaren met wat de tuin en de omgeving haar bieden. Net dat maakt haar keuken grenzeloos avontuurlijk.
- Sterren van eigen kweek
Een wonderland met duizend variëteiten: de moestuin van het tweesterrenrestaurant L'air du temps is een kweekgrond voor nieuwe en onverwachte smaken.
- Iedereen gelijk voor de wet
In het volkstuincomplex van Geel zijn de tuiniers van alle leeftijden en beroepen.
- Biodivers spektakel
Bij het oude gemeentehuis van Outgaarden legden Riet en Bjorn een tuin aan volgens de principes van de permacultuur.
- Voor vele mondjes
Hilde tuiniert om elke dag zeven monden te voeden. Niet teveel gekke smaken, wel veel oogstplezier.
Hij ligt al even in de winkel, tijd voor wat reclam!
Els, Dorien en ik bezochten 11 geweldig inspirerende moestuinen, we maakten tekeningen, bedachten recepten en Nest goot alles in een prachtig boekje.
Nu voor slechts 7,95 in de dagbladhandel!
